رتبه بندی در واقع یک نوع مقیاس گذاری برای تضمین کیفیت و کمیت پیمانکاران برتر در ارائه خدمات و دفاع از حقوق بهره‌وران می‎باشد. برای اجرای هر پروژه باید توان شرکت های دارنده گواهی صلاحیت، طبق ضوابط آیین نامه ارجاع کار به پیمانکاران، توسط‌ دستگاه‌های اجرایی ذیربط ارزیابی شود. دریافت گواهی صلاحیت، مرحله اول از فرآیند احراز صلاحیت شرکت های متقاضی حضور درمناقصات دولتی و پروژه‌های بزرگ می‌باشد.

شرکت ها از لحاظ نوع فعالیت برای دریافت رتبه به ۵ دسته تقسیم می‌شوند که رتبه هر یک از این دسته‌ها توسط نهاد خاصی صادر می‌گردد و مراجعه هر شرکت برای دریافت رتبه باید به اداره مربوطه صورت گیرد:

۱- پیمانکار

۲- مشاور

۳- طرح و ساخت-EPC 

۴- انفورماتیک

۵- انبوه ساز

تعریف رتبه بندی شرکت

رتبه بندي يك نوع معيار تشخيص صلاحيت است كه توسط معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردی ریاست جمهوری براي پيمانكاران و شركت ها اتخاذ مي شود.

شركت هاي پيمانكاري با توجه به قراردادها و امكانات و افراد امتيازآور ازگرید ۵ تا ۱ رتبه بندي مي شوند، ولي شركت هاي مشاور ازگرید ۳ تا ۱ رتبه بندي اخذ                مي كنند. كار شركت هاي پيمانكاري بيشتر در زمينه اجراي پروژه هاي عمراني و قرار دادهاي اجرايي در زمينه ساخت است. ولي شركت هاي مشاور در زمينه طراحي و نظارت، و نظارت بر ساخت فعاليت مي كنند و واسطه بين پيمانكار و كارفرما هستند.

رتبه بندی چیست؟

رتبه بندی در واقع یک نوع مقیاس گذاری برای تضمین کیفیت و کمیت پیمانکاران برتر در ارائه خدمات و دفاع از حقوق بهره وران می باشد. رتبه بندی در واقع یک نوع معیار تشخیص صلاحیت است که توسط معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری برای پیمانکاران و شرکت ها اتخاذ می شود.

رتبه یا گرید عموماً مخصوص شرکت های فنی و مهندسی بوده، بدین معنی که هرگاه سازمان، دستگاه مناقصه گذار اعم ازدولتی یا خصوصی قصد انجام پروژه ای عمرانی یا فنی و یا مهندسی داشته باشد، اجرای پروژه را به شرکت های دارای امتیاز فنی و مهندسی تایید شده استانداری به صورت مناقصه واگذار می نماید. طبق آیین نامه، یک سری پارامترهایی برای تعیین صلاحیت تعیین شده که کمیته تشخیص صلاحیت و رتبه بندی با توجه به این پارامترها و شاخص ها، امتیاز عوامل تعیین کننده شرکت مورد نظر را تعیین می نماید. در صورتی که شرکت موفق به کسب حد نصاب امتیاز گردید و تعیین صلاحیت شد، گواهی رتبه صادر می شود. شرایط داشتن امتیاز فنی تایید شده سازمان، برای شرکت های مذکور به شرح ذیل می باشد. رتبه بندی شرکت ها در ۱۱ رشته معرفی شده و در پایه های (۱،۲،۳،۴،۵) انجام می گیرد که پایه ۵ کمترین و ۱ بیشترین پایه است. جهت کسب رتبه بندی پایه ۵ شرکت باید امتیاز نفرات را که برای رشته (رشته های) درخواستی به صورت مجزا داشته باشد که محاسبه این امتیاز بر اساس مدرک تحصیلی و سابقه اعضای هیات مدیره انجام می گیرد .جهت کسب پایه چهار (۱،۲،۳،۴) شرکت باید امتیاز نفرات و سقف تجربه کاری تعیین شده برای هر رشته و پایه و سقف توان مالی تعیین شده برای هر رشته و پایه را به صورت مجزا داشته باشد .

توضیحات بیشتر به تفصیل در فرم های پیوستی و ضوابط و آیین نامه های ارائه شده آمده است. رشته های مختلف پیمانکاری در آیین نامه معاونت راهبردی نهاد ریاست جمهوری شرکت ها را در ۱۱ رشته مختلف رتبه بندی می کند که عبارتند از :

۱- ساختمان

۲- راه و ترابری

۳- صنعت و معدن

۴- تاسیسات و تجهیزات

۵- کشاورزی

۶- آب

۷- مرمت آثار باستانی

۸- کاوش های زمینی

۹- ارتباطات

۱۰- نفت و گاز

۱۱- نیرو